Thiền Trong Ngoạn Thạch

Code:

Information

Nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng để ngoạn thạch môn (chơi đá cảnh) ngày càng phát triển một cách chuyên sâu và tinh tế chúng ta ngày nay cần phải biết  ơn người Nhật Bản ( Đã đặt tên cho ngoan thạch cảnh là suiseki). Bản sắc văn hóa của đất nước mặt trời mọc đã hun đúc, tôi luyện và xây dựng một lối ngoạn thạch đến tầm “Đạo” như trà đạo…

Trong số chúng ta có lẽ vẫn có người còn lạ với danh từ “Thiền” ?
Một số người cho rằng Thiền mang nặng tính tôn giáo, tu học, thậm chí còn cho rằng mê tín mà không biết rằng để cần bằng cho thế giới khoa học khô khan nặng nề với sự điều chỉnh tâm sinh lý tốt nhất cho loài người từ trước đến nay chính là phương pháp thiền mà ngày nay không chỉ những nước phương Đông mà cả những nước  phương Tây cũng đã đang và sẽ áp dụng trong cuộc sống hàng ngày.

Vậy thế nào là Thiền trong ngoạn thạch?
(Trong phạm vi bài này tôi chỉ đề cập đến Thiền trong ngoạn thạch trong khi đó con người đã biết áp dụng thiền trong rất nhiều các bộ môn như hội họa, cắm hoa, trà đạo, kinh doanh….)

Tâm sinh lý của con người cho thấy rằng khi cảm xúc dâng trào cũng sẽ nảy sinh tâm lý phức tạp mà đôi khi chính luồng tâm lý này cản trở, hạn chế chiều sâu của cảm xúc, và thế là có khi bạn còn bị đánh lừa giữa cảm xúc và cảm tính.

Diễn biến tâm lý phức tạp có khi còn làm cho con người ngộ nhận về những hành vi của mình. Trong ngoạn thạch môn điều này thật tối kị, bởi lẽ, đó chính là con đường dẫn chúng ta vào sự vọng tưởng, phóng đại, bóp méo sự thật. Vậy để khắc  phục điều đó ta cần gì? Cái ta cần chính là phương pháp để kèm chế sự  phát sinh tâm lý phức tạp đó trong quá trình ngoạn thạch. Đó chính là sự thiền định trong ngoạn thạch.

Câu hỏi nữa lại được đặt ra là: Vậy vì sao thiền học có thể giúp ích cho ngoạn thạch và luận thạch?
Thiền sinh (người học thiền) là người được tu học phương pháp giải thoát mình khỏi sân si đời thường, thoát khỏi luân hồi sanh tử, bằng con đường phá ngã chấp thật. Thoát khỏi “Bệnh chấp” thiền sinh sẽ  không thể bị vướng vào những lý luận lô gích cho rằng thế này cho rằng thế nọ, mà có xu hướng đi tìm cái tự nhiên có, cái tánh thật của sự vật, hình ảnh…Việc luận tranh ngoạn thạch không còn bị sợi dây “Cho rằng” trói buộc. Không bị chi phối bởi các sở cầu, sở đắc để khỏi bị sở sợ. Khi không bị trói buộc thì ngọan thạch nhân sẽ dễ dàng đi sâu vào nội tâm của viên đá hơn là chỉ quanh quẩn bề ngoài viên đá. Lúc  đó mới thấy hết cái dụng của Thiền.
Vậy nên, nếu không là một thiền sinh thì khả năng ngoạn thạch sẽ có những hạn chế nhất định.

Ninh Hữu Hiệp